Archiwum styczeń 2024


sty 24 2024 Nieruchomości się obronią
Komentarze: 0

Prognozy dla rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce
Bartłomiej Zagrodnik, Managing Partner, CEO w Walter Herz


W oczekiwaniu na tańszy pieniądz
W 2023 roku polski rynek inwestycyjny, podobnie jak rynki zagraniczne, odnotował niską aktywność inwestorów. Wartość wolumenów inwestycyjnych we wszystkich sektorach nieruchomości była znacznie niższa niż w latach poprzednich. Inwestorzy wypatrują poprawy sytuacji makroekonomicznej i spadku stóp procentowych, poszukują okazji. Rynek czeka na stabilizację cen i tańszy pieniądz. Zanim to nie nastąpi trudno oczekiwać większych zmian.
Niższe koszty finansowania mają przynieść wzrost wartości inwestycji i pozwolić na zniwelowanie różnic między oczekiwaniami cenowymi kupujących i sprzedających. Jak na razie jednak przestrzeń negocjacyjna pomiędzy stronami transakcji w wielu przypadkach wciąż jest znacząca i zachęca do kreatywnego podejścia rozliczeń.
Obserwujemy, że inwestorzy poszukują nowych form rozliczeń i alternatywy dla finansowania bankowego, tworząc sojusze inwestycyjne. Ograniczony dostęp do kredytów sprzyja nawiązywaniu partnerstw oraz tworzeniu nowych płaszczyzn do współpracy między deweloperami i inwestorami. Wiele podmiotów optymalizuje swoje strategie by realizować zyski.
Zainteresowanie inwestorów nadal wzbudzają nieruchomości atrakcyjne cenowo i lokalizacyjnie, oferujące atrakcyjną stopę zwrotu oraz inwestycje typu value-add z potencjałem do podniesienia wartości poprzez efektywniejsze zarządzanie najmem, czy działania w obszarze modernizacji, przebudowy i zmierzające do zmiany funkcji użytkowej.
W 2024 roku uczestnicy rynku będą nadal analizować rentowność nieruchomości, które znajdują się w ich portfelach oraz poszukiwać nowych możliwości. Widzimy że polskiemu rynkowi przyglądają się nowi inwestorzy, którzy jeszcze nie byli obecni w Polsce, zarówno deweloperzy, jak inwestorzy i podmioty finansujące, czego potwierdzeniem są m.in. ogłoszone ostatnio transakcje.
Biurowa elastyczność w cenie
W ostatnich latach na rynku biurowym mogliśmy obserwować znaczny spadek nowej podaży, zarówno w Warszawie, jak i na największych rynkach regionalnych. W tym roku możemy spodziewać się kontynuacji tego trendu. Aktywność deweloperów uzależniona jest od sytuacji makroekonomicznej, możliwości finansowania nowych projektów oraz zapotrzebowania na nowe biura. Tymczasem, na rynkach regionalnych najemcy sukcesywnie optymalizują zajmowane powierzchnie i ostrożnie podchodzą do relokacji ze względu na wysokie koszty aranżacji. Z powodu upowszechnienia się pracy hybrydowej redukują biura średnio o 25-30 proc. Stąd, w największych miastach regionalnych w Polsce niska aktywność deweloperów w najbliższym czasie będzie standardem. W Warszawie powierzchnia w nowych projektach wynajmuje się błyskawicznie. Firmy wybierają głównie lokalizacje centralne, a pracownicy najchętniej spośród wszystkich rynków w Polsce wracają do biur, dlatego inicjowane są nowe, duże inwestycje biurowe, jak Skyliner II, Office House w kompleksie Towarowa 22, czy Studio A.
W najbliższych latach najemców przyciągać będą przede wszystkim centralnie zlokalizowane, nowoczesne budynki zapewniające szeroki dostęp do komunikacji oraz rozwiązania value add dla pracowników. Kompleksy biurowe, które oferują, nie tylko tradycyjne powierzchnie, ale także przestrzenie coworkingowe, strefy relaksu oraz różnego rodzaju usługi i udogodnienia. Utrzymywać będzie się duże zapotrzebowanie na elastyczne przestrzenie biurowe, które można szybko dostosowywać do zmieniających się potrzeb firm.
W odpowiedzi na transformację środowiska pracy deweloperzy i inwestorzy mogą oferować bardziej elastyczne warunki najmu i przestrzenie biurowe z możliwością łatwej rekonfiguracji. W związku z optymalizacją kosztów przez najemców właściciele budynków skupiać się będą na poszukiwaniu sposobów na obniżkę kosztów utrzymania i eksploatacji nieruchomości.
Ze starszych biurowców firmy przenosić się będą do nowszych i atrakcyjnie zlokalizowanych budynków. Spodziewam się, że popyt na biura w Warszawie utrzyma w tym roku swój niezły, ubiegłoroczny poziom, natomiast na rynkach regionalnych niższe zapotrzebowanie na biura będzie powodowało dalszy wzrost ilości powierzchni niewynajętych.
Kryteria ESG i normy zrównoważonego rozwoju stają się teraz podstawą do klasyfikacji i oceny nieruchomości. Na rynku widoczna jest ogromna różnica w standardzie budynków pomiędzy najwyższej klasy projektami i przestarzałymi budynkami biurowymi, które będą sukcesywnie wyburzane albo przystosowywane do innych funkcji. Nieefektywne kosztowo biurowce ustępować będą miejsca nowoczesnym inwestycjom. W najbliższym czasie w ślady warszawskiego Atrium International, który zastąpi nowoczesny Upper One, czy przeznaczonego do wyburzenia Ilmetu pójdą z pewnością inne biurowce.
Ekologia i digitalizacja procesów zarządzania
Przed nami fala ekologicznych i cyfrowych zmian na rynku nieruchomości. Inwestorzy i deweloperzy koncentrować się będą na budynkach z certyfikatami ekologicznymi, które oferują rozwiązania ograniczające koszty eksploatacyjne. Już obecnie wymuszają to na inwestorach banki, oferując tańsze finansowanie takich projektów. Budynki dostosowane do wymogów UE pod względem emisyjności wybierać będą też inwestorzy, którzy budują teraz przede wszystkim „zielone” portfele inwestycyjne.
Do modernizacji starszych budynków, które nie są efektywne energetycznie w nadchodzących latach zmuszą właścicieli regulacje rynkowe. Poza wzrostem cen energii, przyczyni się do tego również system ETS2, opłat za emisję CO2, który funkcjonuje już w przemyśle, a objąć ma także transport i nieruchomości. Dyrektywa unijna w tej sprawie prawdopodobnie zacznie obowiązywać od 2026 roku i będziemy mieć dwa lata na wdrożenie jej w życie. W pierwszej kolejności nowymi przepisami objęte zostaną budynki niemieszkalne, komercyjne i użyteczności publicznej. Od 2028 roku budowane obiekty komercyjne będą musiały być zeroemisyjne, a w 2030 roku nakaz obejmie też mieszkaniówkę.
W najbliższych latach na rynku nieruchomości wzrastać będzie też wykorzystanie technologii cyfrowych, takich jak sztuczna inteligencja, Internet Rzeczy (IoT) i automatyzacja w zarządzaniu nieruchomościami. Te rozwiązania będą pomagać w efektywniejszym zarządzaniu budynkami, wpływać na poprawę zadowolenia najemców oraz wspierać efektywność energetyczną, co pozwoli ograniczyć koszty.
Rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję usprawnią analizy danych z czujników i pozwolą zoptymalizować wykorzystanie przestrzeni i zwiększyć wydajność budynków, co efektywnie przekładać się będzie na uzyskanie dodatkowych źródeł przychodów przez deweloperów. Bazując na analizie danych, sztuczna inteligencja wejdzie także do takich obszarów, jak wycena aktywów, analiza rynku i zarządzanie najemcami, co ułatwi podejmowanie decyzji inwestycyjnych.
Mniejsze formaty handlowe w ofensywie
Inwestycje w sektorze handlowym w ostatnich latach zdominowane zostały przez parki handlowe i centra convenience, które stanowią ponad 80 proc. nowych projektów. I w najbliższym czasie na rynku retail pod tym względem pewnie niewiele się zmieni. W całym kraju w budowie jest około 470 tys. mkw. powierzchni handlowych, realizowanych głównie w mniejszych formatach, lokalnych parkach, które powstają w większości w niewielkich miejscowościach. Nowa podaż w sektorze handlowym osiągnęła w 2023 roku poziom około 450 tys. mkw. powierzchni. W tym roku możemy spodziewać się podobnych wyników.
Nadchodzący czas w sektorze handlowym będzie także okresem podejmowania przez właścicieli starszych obiektów decyzji o modernizacji i przebudowie, jak stało się to w przypadku krakowskiej Bonarki albo zmianie ich funkcji, czego przykładem mogą być Arkady Wrocławskie, czy poznańska Galeria Malta.
Właściciele kompleksów handlowych nadal skupiać się będą na optymalizacji kosztów utrzymania nieruchomości i aspektach związanych z ESG, emisyjnością oraz rozwiązaniach zapewniających oszczędności.
Zainteresowanie inwestorów, podobnie jak w przypadku pozostałych klas aktywów, skupia się w tym sektorze na mniejszych obiektach, okazjach i projektach z potencjałem do podniesienia wartości w wyniku przebudowy albo optymalizacji zarządzania.
Magazyny z optymistycznymi prognozami
Po latach rynkowej prosperity, w 2023 roku sektor nieruchomości magazynowych w Polsce zwolnił. Oczekiwane jest jednak jego odbicie. Jest to scenariusz bardzo prawdopodobny, jeśli spojrzymy na perspektywy sektora w kontekście roli Polski w globalnej transformacji organizacji łańcuchów dostaw i przenoszenia procesów z Azji do Europy. Optymistyczne prognozy i szansę na rozwój polskiego sektora przemysłowo-magazynowego niesie również gwałtowny wzrost popytu na półprzewodniki i European Chips Act, który zakłada ponad dwukrotne zwiększenie udziału krajów UE w globalnej produkcji półprzewodników do 2030 roku.
Do dalszego rozwoju sektora przyczyni się także wzrost produkcji motoryzacyjnej w Polsce, głównie samochodów elektrycznych i akumulatorów. Zapowiedzianych zostało już kilka dużych inwestycji w obszarze elektromobilności, które mają być wkrótce uruchomione.
Zasoby polskiego rynku magazynowego w ostatnich latach szybko rosły, a do grupy pięciu największych rynków dołączyły trzy kolejne lokalizacje skupiające nowoczesne obiekty logistyczne. Dysponujemy więc odpowiednio przygotowanym zapleczem. Ponadto, w Gdańsku, Gdyni i Świnoujściu rozbudowywana jest infrastruktura dla transportu morskiego, co także będzie miało wpływ na aktywizację kolejnych inwestycji przemysłowych i dalszy rozwój logistyki.
Wygórowane wymagania związane z uzyskaniem finansowania nowych projektów ograniczać będą jednak w tym roku nadal realizację inwestycji spekulacyjnych na rzecz bezpiecznych projektów z umowami przednajmu. Wzrost współczynnika pustostanów na rynku magazynowym w 2023 roku prawdopodobnie spowoduje, że w tym roku deweloperzy ograniczą swoje plany. Nowa podaż, jaką przyniesie sektorowi 2024 rok może być niższa niż zarejestrowana w ubiegłym roku ze względu na niższy popyt i wysokie stawki najmu. Czynsze w nowoczesnych magazynach miejskich, położonych w sąsiedztwie największych aglomeracji mogą natomiast jeszcze rosnąć z uwagi na utrzymuje się wysokie zapotrzebowanie i deficyt takich powierzchni.
W minionym roku sektor magazynowy wrócił na pozycje lidera na rynku inwestycyjnym, notując największą wartość wolumenu transakcyjnego. Jego wielkość była jednak znacznie niższa niż w latach minionych. Powrót globalnych inwestorów i zwiększenie płynności w tym i innych sektorach uzależnione jest od poprawy sytuacji makroekonomicznej.

sty 15 2024 VIBE z pierwszą podpisaną umową najmu
Komentarze: 0

Firma MDDP Outsourcing - nowoczesna księgowość, kadry, płace i podatki, zdecydowała się powiększyć swoją powierzchnię biurową w Warszawie, jednocześnie wybierając nową lokalizację. MDDP Outsourcing zajmie dwa najwyższe piętra w biurowcu VIBE, realizowanym przez Ghelamco. Łączna powierzchnia najmu opiewa na ok. 2000 mkw. Jest to pierwsza podpisana umowa najmu w kompleksie VIBE, którego pierwszy etap ma zostać ukończony w II kwartale 2024 roku. W procesie negocjacyjnym MDDP Outsourcing reprezentował Avison Young.
MDDP Outsourcing jest jedną z największych polskich firm świadczących usługi outsourcingu księgowości, kadr i płac. To nie tylko zmiana adresu – to kolejny krok w dynamicznym rozwoju spółki. Spółka zdecydowała się na prawie dwukrotne powiększenie siedziby głównej!

„Ta zmiana jest nie tylko odzwierciedleniem naszego dotychczasowego sukcesu, ale przede wszystkim jest inwestycją w przyszłość. Większa przestrzeń biurowa pozwoli nam na dalsze rozszerzanie naszego zespołu ekspertów, ale także na jeszcze większe dostosowanie biura do wymagań dzisiejszego rynku. Rozumiemy, że odpowiednio zaprojektowana przestrzeń nie tylko koreluje z procesami biznesowymi, ale wpływa także na dobrostan pracowników – co w końcowym rozrachunku przekłada się także na jakość świadczonych usług.

Nowe biuro to także symbol naszego zobowiązania do ciągłego rozwoju, innowacji oraz podnoszenia standardów w branży. Wierzymy, że przestrzeń, którą stworzymy, będzie sprzyjała kreatywności i dalszemu wzrostowi, umożliwiając nam oferowanie jeszcze lepszych rozwiązań w zakresie księgowości, kadr i płac.”– komentuje Rafał Michniewicz, Partner w MDDP Outsourcing.

VIBE jest zlokalizowany przy ulicy Towarowej, w zagłębiu biznesowym rejonu ronda Daszyńskiego, gdzie znajduje się kilka innych projektów zrealizowanych przez Ghelamco, m.in. The Warsaw HUB, Warsaw Unit, Warsaw Spire czy obecnie budowany The Bridge.

Biurowy kompleks VIBE ma się docelowo składać z dwóch budynków. Pierwszy z nich, o wysokości ok. 45 metrów, ma być oddany do użytkowania w II kwartale 2024 roku. Z kolei drugi, o wysokości 95 m, znajduje się w fazie projektowej.

- VIBE stawia na nowoczesne rozwiązania, wpisujące się w wymogi ESG. Aby je spełnić, wykorzystujemy zaawansowane systemy monitorowania i zarządzania parametrami energii i komfortu budynku. Przykładamy też dużą wagę do materiałów, z jakich powstają nasze budynki. W VIBE wbudowaliśmy w płytę fundamentową i ściany szczelinowe beton niskoemisyjny, co obniżyło o blisko 40% emisję CO2 na całej konstrukcji. Budynek będzie miał również rozbudowaną infrastrukturę sprzyjającą dojeżdżaniu do biura rowerem czy pojazdami elektrycznymi. Te i wiele innych rozwiązań zostało zastosowanych, aby spełnić najwyższe standardy w zakresie zrównoważonego budownictwa, ale także stworzyć dla użytkowników przyjazną i kreatywną przestrzeń, do której będą z przyjemnością wracać. To projekt, który szczególnie przypadnie do gustu najemcom ceniącym kameralną skalę, co jest ewenementem w tej lokalizacji, gdzie dominują biurowe wieżowce. Z radością witamy MDDP Outsourcing, naszego pierwszego najemcę, na pokładzie! – dodaje Jarosław Zagórski, dyrektor zarządzający w Ghelamco Poland.

- Przykład MDDP Outsourcing pokazuje, że nie takie straszne biurowce w dobie pracy hybrydowej, jak się obawiano - firmy rozszerzające swoje struktury dalej potrzebują więcej powierzchni. Dobra lokalizacja biurowców, taka jak w przypadku VIBE, jest istotnym czynnikiem, przyciągającym pracowników do biur. – dodaje Maks Sobczak, Associate Director, Office Agency w Avison Young.

Avison Young

sty 11 2024 Tree Development Group kupiła grunt inwestycyjny...
Komentarze: 0

Tree Development Group poprzez spółkę celową nabyła grunt inwestycyjny pod projekt mieszkaniowy, usytuowany w Łodzi przy ulicy Pomorskiej. Przy transakcji doradzała firma Walter Herz.
Przedmiotem transakcji jest działka położona w Łodzi przy ulicy Pomorskiej. Lokalizacja zapewnia wysoki potencjał inwestycyjny i świetną ekspozycję miejską z dostępem do parków i terenów rekreacyjnych. W obrębie parceli zrealizowana zostanie inwestycja z sektora mieszkaniowego.

– Zakupiona parcela położona jest w śródmiejskim obszarze Łodzi, który od wielu lat, poddawany jest sukcesywnemu procesowi rozbudowy nowoczesnymi inwestycjami mieszkaniowymi i komercyjnymi. Lokalizacja gruntu sprawia, że jest to świetne miejsce pod nietuzinkową inwestycję mieszkaniową. Zakup nieruchomości wpisuje się w prowadzone przez firmę Tree Development intensywne działania w zakresie powiększania portfela inwestycyjnego o nieruchomości gruntowe przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe w atrakcyjnych rejonach największych aglomeracji w kraju – mówi Katarzyna Tencza, Transaction Director w Walter Herz.

Tree Development Group to gracz cieszący się silną pozycją na ogólnokrajowym rynku deweloperskim i jeden z liderów rynku łódzkiego. Grupa oferuje mieszkania, apartamenty i domy w kameralnych osiedlach, położonych w prestiżowych lokalizacjach. Od 16 lat realizuje wysokiej jakości inwestycje w sektorze mieszkaniowym w Łodzi, Gdańsku, Sopocie i Warszawie, które inspirowane są najnowszymi trendami.

 

sty 10 2024 Rzecznik Praw Pacjenta zmienił warszawską...
Komentarze: 0

Od 1 stycznia 2024 roku Rzecznik Praw Pacjenta działa w Warszawie pod nowym adresem. Instytucja zdecydowała się na relokację i finalnie przejęła cały budynek biurowy przy ulicy Płockiej 11/13 na Woli. Lokalizacja ta jest świetnie skomunikowana w strukturze miejskiej – znajduje się tuż nad stacją linii M2 „Płocka” oraz przy przystankach tramwajowych i autobusowych. Ułatwienie dojazdu i dostępu dla pacjentów było dla instytucji kwestią priorytetową.

Zespół Office Agency firmy Avison Young miał przyjemność wspierać proces negocjacyjny pomiędzy nowym najemcą a właścicielem budynku, firmą Dantex. Łączna powierzchnia zajmowana obecnie przez Rzecznika Praw Pacjenta to ok. 2 600 mkw.

„Instytucje państwowe to wymagający najemcy – komentuje Dominik Pawlak, Director, Office Agency w Avison Young – mają swoje specyficzne wymagania i potrzeby. Ogromnym plusem nowej siedziby jest dla Rzecznika Praw Pacjenta to, że jest wyłącznym najemcą budynku, co zapewnia większy komfort i bezpieczeństwo wykonywanej pracy.”